Dezelfde boon, twee totaal andere ijskoffies

Je wilt koude koffie. De ene methode begint gisteravond; de andere begint wanneer je de waterkoker aanzet. Dat verschil is groter dan het lijkt. Cold brew en Japanese iced coffee eindigen allebei koud in je glas, maar onderweg gebeurt iets anders. Dat is een mooie reden om dezelfde boon eens twee verschillende routes te laten nemen.

Bij cold brew trekt gemalen koffie langere tijd in koud water. Bij Japanese iced coffee zet je met heet water en laat je de koffie rechtstreeks op ijs terechtkomen. Het ijs is dan onderdeel van het zetplan. Je maakt geen gewone volle pot koffie om er achteraf op goed geluk nog een hand ijs bij te doen.

Route één begint de avond ervoor

Cold brew past bij vooruitdenken. Je weegt koffie en water af, laat het mengsel trekken volgens je gekozen recept en filtert het daarna. Een kan in de koelkast kan handig zijn wanneer je de volgende dag weinig handelingen wilt hebben.

In haar cold-brewrecept werkt Namiko Hirasawa Chen van Just One Cookbook met ongeveer twaalf uur trektijd. Het is één makersmethode, niet de enige geldige duur voor ieder apparaat of iedere maling. Gebruik bij een eigen cold-brewfles de instructies die bij die fles en het gekozen recept horen.

Maak bovendien onderscheid tussen een drinkklare bereiding en een concentraat dat nog verdund moet worden. Een verhouding vergelijken zonder dat onderscheid zegt weinig. Schrijf daarom niet alleen de hoeveelheid gemalen koffie op, maar ook het water en wat je bij het serveren nog toevoegt.

Route twee begint nu

Bij de Japanse ijskoffieroute gebruik je een filterhouder, filter, kan, waterkoker en ijs. Een weegschaal helpt om het geheel te herhalen. De makersvideo van Black Tie Kitchen bovenaan laat een voorbeeldbereiding zien.

Zijn recept gebruikt 30 gram koffie, 275 gram heet water en 250 gram ijs. Die hoeveelheden horen samen bij zijn methode. Begin je ermee, neem dan ook de handelingen uit die bereiding als geheel over. Dat werkt overzichtelijker dan de waterhoeveelheid van de ene maker te combineren met het ijs uit een ander recept.

Het hete water gaat door het koffiebed en de gezette koffie komt op het ijs terecht. Een deel van dat ijs smelt en hoort daarmee bij de uiteindelijke drank. Hoeveel ijs overblijft, is dus niet alleen een decoratieve keuze in het glas.

Foto bron: Unsplash

De verschillen naast elkaar

Dat overzicht vertelt vooral hoe je dag eruitziet. Smaakvoorkeur vraagt om proeven. Just One Cookbook beschrijft eigen vergelijkingen waarin de Japanse methode meer uitgesproken aroma gaf. Dat is hun waarneming bij hun koffie en bereidingen; het is geen uitslag van een Baristocrats-proeverij.

Zo geef je dezelfde boon een eerlijke kans

Gebruik voor beide routes dezelfde zak koffie. Maak eerst van iedere methode een samenhangende bereiding. Probeer ze niet kunstmatig identiek te maken door overal dezelfde maling of doorlooptijd af te dwingen: de methodes werken nu eenmaal verschillend.

Schenk de uiteindelijke drinkklare koffies in twee gelijke glazen. Houd bij het proeven de toevoegingen eenvoudig. Melk, siroop en extra ijs kunnen later; eerst wil je weten wat je van de twee zwarte bereidingen vindt. Noteer wat je waarneemt zonder er meteen een wedstrijd van te maken.

Een paar bruikbare vragen: welke drink je het liefst zonder toevoegingen? Welke past bij de melk die je gebruikt? Hoeveel werk wil je op dat moment doen? Het antwoord ‘deze op een rustige middag, die op een drukke ochtend’ is net zo waardevol als een uitgesproken favoriet.

Geen nieuw apparaat om een nieuw glas te begrijpen

Misschien heb je al een filterhouder en een kan. Dan kun je de Japanse route onderzoeken zonder meteen een speciale ijskoffiemachine te kopen. Heb je een cold-brewfles, gebruik dan juist de mogelijkheden van dat systeem en de instructies van de maker.

In onze gids over koffie zetten vind je de bredere basis. Voor de bonen kun je bij koffie voor thuis beginnen. De waarde zit hier vooral in beter begrijpen wat je met eenzelfde ingrediënt kunt doen, niet in steeds nieuw gereedschap verzamelen.

Welke route past bij morgen?

Cold brew biedt het gemak van voorbereiding. Japanese iced coffee maakt het mogelijk om vrij snel na het besluit ook een koud glas te hebben. Beide vragen aandacht voor hoeveelheden en voor de manier waarop je serveert.

En wil je koude koffie met iets heel anders dan water of melk combineren, dan wacht de espresso tonic. Eerst is het de moeite waard om deze twee glazen te begrijpen. Hetzelfde pakje koffie kan meer dan één dagelijks ritueel opleveren.

Bronnen & beeld

Makersvideo en genoemd zetvoorbeeld: Black Tie Kitchen. Achtergrond: Just One Cookbook over Japanese iced coffee en cold brew.